ΕΑΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΜΑΣ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΑΣ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ ΣΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΜΑΣ…

Οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν και θα είναι πάντοτε ένα ευρύ πεδίο όπου διατυπώνονται πολλές, διαφορετικές κι αντιθετικές μεταξύ τους απόψεις και θέσεις.

Ανάλογα στο πλαίσιο που αυτές εντάσσονται και δημιουργούνται οι συνθήκες και οι λειτουργίες που τις εξυπηρετούν, τις νοηματοδοτουν και ουσιαστικά καθορίζουν το περιεχόμενό τους!

Με θέσφατο την αυτοδιάθεση και την αυτοδιαχείριση του κάθε ανθρώπου πάνω στη ζωή του και στα δυνητικά θέλω και τις προσδοκίες του (όσο κι αν αυτό εν μέρει δεν ισχύει) ο καθένας μας προσπαθεί και επενδύει σε αυτές τις σχέσεις μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων, των επιδιώξεων του, των ονείρων του σχεδιάζοντας τα μελλοντικά και προσδοκώντας θεμελιώδη ζητούμενα της προσωπικής και κοινωνικής του ζωής.

Μέσω αυτών προβάλλει τις αναπτυξιακές του προοπτικές, δημιουργεί επιθυμίες και θέτει στόχους αντλώντας από το δυναμικό του.

Είναι σαφές ότι τεράστιο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων και οι μορφές που αυτές παίρνουν και για τις οποίες τόσα πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί, τόσα πολλά που θα μπορούσαν να καλύψουν μια βιβλιοθήκη αρκετών τετραγωνικών!

Ένα σύνηθες και για πολλούς σφοδρά επιθυμητό σχήμα (για κάποιους και σκοπός ζωής) αποτελεί ο θεσμός του γάμου, η συμβιωτική συνύπαρξη και η επικείμενη μέσα σε αυτόν τεκνοποίηση.

Ξεκινώντας μπορούμε να ισχυριστούμε και να ενστερνιστούμε, ότι όταν κάποιος επιχειρεί και πραγματοποιεί μια τέτοια σημαντική κίνηση στη ζωή του ότι έχει τις καλύτερες των προθέσεων και φυσικά επιθυμεί,προσπαθεί για την καλύτερη δυνατή εξέλιξη ως προς αυτό του το εγχείρημα!

Απ' την άλλη και με δεδομένη την απτή όσο και δυσάρεστη πραγματικότητα είναι καταφανές ότι αυτό δεν γίνεται πολλές φορές κατορθωτό.

Δεν ευδοκιμούν οι κοινές τους προσπάθειες και τα ζευγάρια που ξεκίνησαν με τους καλύτερους οιωνούς την κοινή, την συζυγική τους ζωή, δεν κατόρθωσαν να έχουν την ανάλογη συνέχεια και το διαζύγιο επήλθε μοιραία σαν γεγονός βάζοντας τέλος στην κοινή τους συνέχεια.

Ως εδώ τα πράγματα καλώς ή κακώς μπορούν να τροποποιηθούν ,να ξεχαστούν

και να διευθετηθούν με τέτοιο τρόπο που οι εμπλεκόμενοι ευκολότερα ή δυσκολότερα να καταστούν ικανοί να μεταβολίσουν αυτή την δύσκολη εμπειρία τους και προχωρήσουν στην ζωή τους με πιο εύστοχη ίσως επιλογή μελλοντικά.

Οι προβληματισμοί του παρόντος άρθρου βασίζονται στον πραγματιστικό ισχυρισμό ότι ανεξάρτητα από την πορεία του γάμου, το κάθε ένα από τα δύο μέλη που έχουν σε προηγούμενο χρόνο από κοινού αποφασίσει στην απόκτηση απογόνων δεν μπορούν να έχουν ποτέ ξανά την ίδια ζωή αφού η ευθύνη του παιδιού θα υπάρχει ισοβίως!

Στις μέρες μας αν και αποτελεί δυστυχώς την εύκολη λύση και είναι ένα συνεχώς και πανομοιοτύπως επαναλαμβανόμενο μοτίβο, ωστόσο την λογίζω σαν μια συνθήκη που χρήζει ιδιαιτέρων χειρισμών, πολύ λεπτών για αμφότερα τα μέλη του λήξαντος γάμου.

Τι μπορούμε ως γονείς να κάνουμε ώστε να βοηθήσουμε να διαρκέσει όσο το δυνατό λιγότερο η μεταβατική περίοδος και να καταλήξει αυτή σε ομαλή προσαρμογή σε μια νέα συνθήκη; Tι μπορούμε ως γονείς να κάνουμε ώστε το διαζύγιο να μη στιγματίσει την πορεία ανάπτυξης ισόρροπης και ολοκληρωμένης προσωπικότητας των παιδιών μας, αλλά να επιτρέψει την αυτοπραγμάτωσή τους ως ενήλικες;

Σε κάποιες τέτοιες περιστάσεις είναι επόμενο να εγείρονται συναισθήματα ανασφάλειας και φοβικές ιδέες εγκατάλειψης εκ μέρους των παιδιών.

Tι μπορούμε ως γονείς να κάνουμε ώστε το διαζύγιο να μη στιγματίσει την πορεία ανάπτυξης ισόρροπης και ολοκληρωμένης προσωπικότητας των παιδιών μας αλλά να επιτρέψει την αυτοπραγμάτωσή τους ως ενήλικες;

Με σαφή την προτεραιότητα απέναντι στα παιδιά λοιπόν οφείλουν να αφήσουν πίσω εγωισμούς και κακίες και να επιδείξουν την πιο ευέλικτη και ώριμη εκδοχή του εαυτού τους μιας και οι ενεργητικές και παθητικές συμπεριφορές τους δύναται να επηρεάζουν αποφασιστικά τα παιδιά για ολόκληρη τη ζωή τους!

Αναφέρομαι φυσικά στις περιπτώσεις που τα παιδιά που υπάρχουν αποτελούν για τους πρώην συντρόφους κι εμπλεκόμενους γονείς "λάφυρα"και διεκδικούνται σαν μέσο πίεσης κι εκδίκησης από τον έναν γονιό ενάντια στον εταίρο γονέα…

Αν το διαζύγιο παρόλες τις προσπάθειες των εμπλεκόμενων είναι αναπόφευκτο ή κι επιτακτικό, η ανάγκη συνεννόησης προσανατολισμένη πρωτίστως στο συμφέρον των παιδιών είναι κάτι παραπάνω από επιβεβλημένη.

Και παρόλη την κακώς αντιλαμβανόμενη αλλά ευρέως αποδεκτή άποψη και συχνότατα απαντημένη σαν συμπεριφορά περί της συμβατικής συμβίωσης, για το καλό των παιδιών όπως παρουσιάζεται…

Όταν δε μάλιστα κάποιος από τους γονείς ή και οι δύο αναβάλλουν για το μέλλον την χωριστή ζωή τους παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους ως αυτοθυσιαζόμενους για το καλό των παιδιών (μετά το δημοτικό, μετά το σχολείο,μετα τα δεκαοκτώ κτλ) επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την τραυματική αυτή συνθήκη.

Αναφέροντας μάλιστα το "για σένα έμεινα τόσα χρόνια…" προσδίδουν ένα απίστευτο βάρος στις παιδικές πλάτες και φέροντας σε σύγχυση τα παιδιά σχετικά με την αγάπη και το περιεχόμενό της….

Μάλιστα σε περιπτώσεις που το παιδί γίνεται συχνός μάρτυρας κακοποιητικών συμπεριφορών και συνεχώς ζει σε ένα περιβάλλον ανασφάλειας με φωνές και διαπληκτισμους που εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξή του και αφαιρούν μοναδικότητες απο την παιδικότητα του, το διαζύγιο μπορεί να είναι κάτι που το προτιμούν.

Εξάλλου σήμερα με το συναινετικό διαζύγιο να συμβάλει στην καταπολέμηση του στίγματος και στην προοδευτική αλλαγή των στάσεων και των κοινωνικών νοοτροπιών γύρω απο αυτό τα στερεότυπα αυτά τείνουν σε άμβλυνση. .

Σκοπός αυτού του άρθρου αλλά και προσωπική μου επιθυμία και ελπίδα , είναι να βοηθήσω έτσι ώστε να καταριφθούν οι ευρύτατα διαδεδομένες απόψεις οτι οι μονογονεϊκές οικογένειες μετά τον χωρισμό κατατάσσονται και ταυτίζονται αναγκαστικά στις προβληματικες οικογένειες.

Αλλά ακόμη περισσότερο έγνοια μου είναι να μην θεωρούνται αυτά τα παιδιά -που στην πραγματικότητα δεν φέρουν καμία ευθύνη για την άτυχη κατάληξη ενός γάμου - σαν οιωνεί προδιαθετικά και a-priori ύποπτα για κακές και αποκλίνουσες συμπεριφορές.

Θα ακουστεί παράξενο αλλά πολλές φορές ένα διαζύγιο λυτρώνει τα παιδιά και μια ισορροπημένη σχέση και με τους δύο γονείς ξεχωριστά μπορεί να κάνει τα παιδιά ευτυχέστερα σε σχέση με εκείνα που θα διαβιούσαν σε έναν τελειωμένο γάμο κι ένα αρρωστημένο τοξικό περιβάλλον συνεχών συγκρούσεων και με διάχυτη αντιπαλότητα και εχθρότητα.

Και αυτά να είναι πάντοτε το διαφιλονικούμενο έπαθλο και να ακούν πώς όλα γίνονται για το καλό τους….

Προκρίνεται σε καθε περίπτωση η ισομερώς κατανεμημένη επικοινωνία κι επαφή και με τους δύο γονείς πάρα η παρακολούθηση δύο ανθρώπων αλληλοσπαρασσόμενων που ανταλλάσουν διαρκώς και με άνεση κατηγορίες και εμπλέκονται σε περιστατικά βίας, σωματικής, λεκτικής ή συναισθηματικής, η οποία λαμβάνει χώρα ενώπιόν τους.

Μπορεί να μας εκπλήσσει αλλά τα παιδιά δείχνουν μεγαλύτερη ωριμότητα από όλους μας και κυρίως από τους δύο γονείς τους που δεν δείχνουν να κατανοούν το κακό που δημιουργούν όντας στατικοί και αδιάφοροι μέσα στο γάμο.

Σε πλείστες των περιπτώσεων τα παιδιά ενδύονται τους ρόλους ενηλίκων και οι γονείς δείχνουν μια ανήλικη οσο και ανεύθυνη συμπεριφορά και στάση απέναντι τους…

«Είναι λάθος να κάνεις παιδιά από ανάγκη προσωπική, λάθος να χρησιμοποιείς το παιδί σου για να ανακουφίσεις τη μοναξιά σου, λάθος να δίνεις σκοπό στη ζωή σου με την αναπαραγωγή ενός αντιγράφου του εαυτού σου.

Είναι λάθος επίσης να αναζητάς την αθανασία με το να σπέρνεις τον σπόρο σου στο μέλλον, νομίζοντας ότι περιέχει τη συνείδησή σου! ”

Irvin D. Yalom “Όταν έκλαψε ο Νίτσε”

Ο Bohannon (1970) θεωρεί το διαζύγιο σαν μια διαδικασια που αποτελειται απο εξι σταδια σε διαφορετικους τομεις, οι οποιο λαμβανουν χωρα οχι παντα με την ιδια σειρα, ουτε φυσικα με την ιδια ενταση:

Ετσι έχουμε: το συναισθηματικό στάδιο, το νομικό, το οικονομικό, το διαζύγιο απο τον κοινό γονεικό ρόλο, το διαζύγιο απο την κοινότητα, το ψυχικό διαζύγιο.

Ειναι πολλές και παραμετρικά αντιθετες οι διάφορες συμπεριφορές σε κάθε χωρισμένο ζευγάρι με παιδιά .

Δεν υπάρχει ούτε κοινός κανόνας ,ούτε κάποια αλγορυθμοποιηση της στάσης που κρατά το καθένα από τα δύο μέλη .

Όλοι μας έχουμε δυσάρεστα εκπλαγεί από γεγονότα και συμπεριφορές ατόμων που είτε λόγω της πολυπλοκότητας της κάθε προσωπικότητας , είτε λόγω των ασυνείδητων παρωθήσεων ,τα πεπραγμένα τους μετά από ένα διαζύγιο και τη λήξη μιας έγγαμης σχέσης που περιείχε και την δημιουργία παιδιών, παρουσιάζουν μια τελείως διαφορετική και ευτελισμένη εικόνα προσωπικότητας, από κείνη που τον/την έκανε αναγνωρίσμους σε μας αλλά και συμπαθή στα μάτια μας.

Έτσι αν μετά από την κοινή προσπάθεια (με θεμιτή εως απαραίτητη την συμβολή ενός ειδικού) και με την θέληση και των δύο ή ενός από τους δύο ,δεν γίνει κατορθωτο να επιβιώσει μια έγγαμη σχέση ,το κυρίαρχο και υψίστης σημασίας ζητούμενο είναι να μπορέσουν οι δύο πρώην σύντροφοι να παραμείνουν γονείς και να πετύχουν σ αυτόν τους το ρόλο ,μιας και ο ρόλος τους σαν σύζυγοι εχει οριστικά τελειώσει .

Εδώ μπορούμε σε δύο σειρές να περιγράψουμε την πλέον επιθυμητή και επ' ωφέλεια των παιδιών προσπάθεια που πρέπει να καταβληθεί εκ μέρους τους συνοπτικά ας ομολογήσουν ότι: ''αφού δεν μπορέσαμε να πετύχουμε στο γάμο μας,τουλάχιστον ας πετύχουμε στο διαζύγιό μας''.

Παρατηρείτε πολύ συχνά, κατά τη διάρκεια του διαζυγίου, οι γονείς να βάζουν το παιδί στη μέση της δικής τους διαμάχης, χωρίς πάντα να έχουν επίγνωση αυτής τους της πράξης και των αποτελεσμάτων της.

Μπορεί το παιδί να γίνει αντικείμενο της διαμάχης, σαν ένα μπαλάκι του τένις ή μπορεί ακόμα ο ένας γονιός να εκφράζει άποψη για τον άλλον στο παιδί κατηγορώντας τον και δείχνοντας τον σαν τον μοναδικό υπεύθυνο για το διαζύγιο και την διάσπαση της οικογένειας με την προηγούμενη μορφή της, κάτι που το παιδί νοσταλγεί κι επιζητεί ούτως ή άλλως.

Αυτό βάζει το παιδί στη μέση και το κάνει να αισθάνεται ένοχο και συμμέτοχο σε μια διαμάχη για την οποία ουδόλως ευθύνεται.

Οι γονείς μπορεί να ζητάνε από το παιδί να πάρει θέση, έμμεσα ή άμεσα, και αυτό είναι πολύ επώδυνο για ένα παιδί.

Για το παιδί και οι δύο γονείς είναι πολύ σημαντικοί και του είναι αδύνατο να μπορέσει να διαλέξει ανάμεσα στον έναν ή στον άλλον.

Άλλες φορές ο ένας γονιός προσπαθεί να πάρει το παιδί με το μέρος του κάνοντάς του όλα τα χατήρια και δείχνοντας σ' αυτό όλη του την αφοσίωση, (προσκολλάται ο γονιός σε ένα παιδί με το οποίο συνήθως ζει μαζί και εχει να αναλάβει την καθημερινή του φροντίδα, ρόλος του φροντιστή).

Άλλοτε μπορεί το παιδί να μπει στο ρόλο του μεσάζοντα και να προσπαθήσει να συμφιλιώσει τους γονείς τραβώντας την προσοχή πάνω του (ρόλος ισορροπιστή) ή να εναντιωθεί πολύ στον έναν από τους δύο γονείς και μέσα του να δημιουργηθεί ένας καλός γονέας (αυτός που μένει) και ένας κακός γονέας (αυτός που φεύγει παιζοντας εναν ρόλο δικαστή).

Όλα τα παραπάνω παραδείγματα ειναι προς αποφυγήν και αν στην μετά διαζυγίου εποχή δεν λυθούν και διευθετηθουν ορισμένα συναισθηματικής κυρίως υφής ειναι πολύ πιθανόν αυτή η ανεπίλυτη συγκρουσιακη κατάσταση να μεταβιβαστει ασυνείδητα και στην μετέπειτα ζωή των παιδιών σαν ενήλικες πλέον στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. (διαγενειακη συμπεριφορά ).

Η αντιμετώπιση που θα έχει τα περισσότερα κέρδη για όλες τις πλευρές και τις ζωές που εμπλέκονται στην διαμάχη ενος διαζυγίου είναι η ειλικρινής και ποιοτική επικοινωνία αλλά και η υιοθέτηση μιας κοινής διαπαιδαγωγικής στάσης απέναντι στα παιδιά!

Γιαυτό και οι ενήλικοι γονείς μετά το διαζύγιο οφείλουν να δουλέψουν με τον εαυτό τους ,όχι μονάχα για την καλύτερη αντιμετώπιση των νέων συνθηκών ζωής που αντιμετωπίζουν αλλά γιατί αυτό μόνο θετικα γινόμενα θα φέρει στη ζωή και στην ισορροπία των παιδιών τους!

Και τα παιδιά μπορούν να αισθάνονται όταν για σοβαρά ζητήματα που τα αφορούν οι γονείς "επανενώνονται" και συνεννοούνται.

Τους είναι ιδιαίτερα παρηγοριτικο και εξαιρετικά ανακουφιστικ'ο αυτό !

Δεν είναι το διαζύγιο αυτό το οποίο ευθύνεται για πιθανές τέτοιες συμπεριφορές!

Αλλά οι ανώριμες και εγωιστικες στάσεις απο μεριάς των ενηλίκων που ενισχύουν, δημιουργούν και τροφοδοτούν κάποιες τέτοιες συμπεριφορές από μέρους των παιδιών.

Τέτοιες επιπτώσεις στη ζωή των παιδιών είναι αποτέλεσμα της παραμελήσης από μέρους των γονιών και αυτό μπορεί να συμβεί και μέσα και έξω από το γάμο!

Σαν επιμύθιο αυτού του άρθρου να αναφέρω οτι επιδίωξη μου για να το γράψω είναι να συμβάλλω στην καταπολέμηση και τον κλονισμό των στερεότυπων και των διακρίσεων για τους χωρισμένους γονείς και τα παιδιά τους, να συμβάλλω στην κατανόηση απο την πλευρά του αναγνωστικού κοινού (της κοινωνίας ) ότι οι οικογένειες και μετά τον χωρισμό αποτελούν οικογένειες, μιας διαφορετικής μορφής αλλά οικογένειες.

Και όπως όλες με κάποιες δυσκολίες στην μεταβατική περίοδο, αλλά και με την ίδια αγάπη όπως οι συμβατικές.

Με άλλες πιο δεμένες, άλλες αγαπημένες,με κοινές διαφοροποιησεις όπως και με τις αδιασπαστες ένεκα κοινωνικών, οικονομικών, συναισθηματικων χαρακτηριστικών και δεδομένων.

Όπως ακριβώς και στις οικογένειες στις οποίες οι γονείς παραμένουν μαζί !

ΕΦΗΜΕΡΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΖΥΓΟΥ, ΣΥΝΤΡΟΦΟΥ…

ΑΥΤΟΙ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΟΤΙΝΟΙ...

Επιπλέον, ο σύζυγος που κρατάει τα παιδιά βιώνει υψηλότερα το αίσθημα ευθύνης τους και αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να τα πιέζει περισσότερο επειδή θέλει να πηγαίνουν καλά στο σχολείο και στους βαθμούς ούτως ώστε να μην θεωρηθεί αποτυχημένος, λόγω έλλειψης γονεϊκής ικανότητας.

Συμβουλευτική καθοδήγηση για την ομαλότερη μετάβαση και καλύτερη προσαρμογή των παιδιών στη νέα πραγματικότητα, όπως διαμορφώνεται μετά το διαζύγιο των γονέων & ενδεικτική βιβλιογραφία για παιδιά (και γονείς).

Το διαζύγιο επιφέρει μια σαρωτική αλλαγή στη ζωή ενός παιδιού και προκαλεί διαφορετική αντίδραση ανάλογα με την ηλικία.

Πώς αντιλαμβάνονται τα παιδιά την αλλαγή στη ζωή τους, που επέρχεται κατ΄ ανάγκην λόγω του διαζυγίου των γονέων; τι σκέφτονται και πώς αισθάνονται γι αυτή τη νέα πραγματικότητα και τι επιρροή ασκεί η σκέψη και το συναίσθημά τους στην εκδήλωση ψυχικών/σωματικών συμπτωμάτων, αλλά και δυσλειτουργικών συμπεριφορών; ποια συμπτώματα και ποιες συμπεριφορές είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές;

Η ανακοίνωση ενός διαζυγίου γκρεμίζει τον κόσμο των παιδιών, δημιουργεί σύγχυση, αίσθημα ανασφάλειας, επηρεάζει σημαντικά την αυτοεκτίμηση τους, την κοινωνική και συναισθηματική τους προσαρμογή.

Τι μπορούμε ως γονείς να κάνουμε ώστε να βοηθήσουμε να διαρκέσει όσο το δυνατό λιγότερο η μεταβατική περίοδος και να καταλήξει αυτή σε ομαλή προσαρμογή σε μια νέα συνθήκη; Tι μπορούμε ως γονείς να κάνουμε ώστε το διαζύγιο να μη στιγματίσει την πορεία ανάπτυξης ισόρροπης και ολοκληρωμένης προσωπικότητας των παιδιών μας, αλλά να επιτρέψει την αυτοπραγμάτωσή τους ως ενήλικες;

Α.- Οι σκέψεις που τα παιδιά κάνουν αναφορικά με την πραγματικότητα του διαζυγίου εγείρουν ανάλογα συναισθήματα. Τα συναισθήματα αυτά, αν δεν εκφραστούν με τον κατάλληλο τρόπο και αν δεν τύχουν της δέουσας ανταπόκρισης από τους γονείς τότε βρίσκουν άλλους τρόπους εκδήλωσης μέσω της εμφάνισης ενοχλητικών σωματικών συμπτωμάτων ή / και δυσλειτουργικών συμπεριφορών.

Πώς μπορούμε να επηρεάσουμε τις σκέψεις που τα παιδιά κάνουν για το διαζύγιο ώστε αλυσιδωτά να επηρεάσουμε τα συναισθήματα, τα σωματικά συμπτώματα και τη συμπεριφορά τους; Αφενός, παρέχοντας λεκτικά τις απαραίτητες πληροφορίες, επεξηγήσεις και διαβεβαιώσεις και αφετέρου με τη συνέπεια μεταξύ λόγων και έργων μας .

i.) Σκέψεις που τα παιδιά κάνουν στην ανακοίνωση του διαζυγίου:

·«Τρομακτικά» για το παιδικό μυαλό ερωτήματα αναφύονται: «Τι θα γίνει μετά;» «Αφού οι γονείς μου σταμάτησαν να αγαπούν ο ένας τον άλλον, μπορεί να χάσουν και την αγάπη τους για μένα;», «Τώρα που θα φύγει ο πατέρας μου από το σπίτι, τι θα γίνει αν χάσω και τη μητέρα μου;» «Ποιος θα με φροντίζει;».

Τέτοιες σκέψεις εγείρουν συναισθήματα όπως ανασφάλεια και φόβο εγκατάλειψης.

Σκέψεις του τύπου: «εγώ φταίω γιατί είμαι άτακτος/άτακτη», «φταίω γιατί δεν διαβάζω για το σχολείο» οδηγούν σε αίσθημα ενοχής.

·Δύσκολα αποδέχονται τη μονιμότητα του διαζυγίου και προσπαθούν να μειώσουν τον πόνο συντηρώντας την ελπίδα με φαντασιώσεις ότι με κάποιο τρόπο, κάποτε, «αν συμπεριφέρομαι πιο φρόνιμα, ίσως η μαμά και ο μπαμπάς δεν χωρίσουν», «ίσως ο μπαμπάς επιστρέψει πίσω στο σπίτι και είμαστε όλοι μαζί όπως παλιά».

·Ο έφηβος κάνει σκέψεις του τύπου: «Αν αυτοί μπορούν να διαλύσουν το γάμο τους και να βάλουν πρώτα τους εαυτούς τους, τότε μπορώ κι εγώ να βάλω πρώτα τα θέλω μου».

Πότε οι γονείς μιλούν στα παιδιά για την απόφαση διαζυγίου, πώς και τι πρέπει να πουν και να κάνουν;

Η προετοιμασία του παιδιού για τις επερχόμενες αλλαγές πρέπει να γίνεται αρκετές εβδομάδες πριν την υλοποίηση τους. Όσον αφορά την αναφερόμενη χρονική στιγμή ανακοίνωσης, εξαίρεση αποτελούν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και κάτω. Τα παιδιά των ηλικιών αυτών δε διαθέτουν τη γνωστική ωριμότητα να αντιληφθούν τον χρόνο, έχουν όμως το ίδιο δικαίωμα στην ενημέρωση, η οποία πρέπει να λαμβάνει χώρα την τελευταία εβδομάδα πριν τις εξελίξεις ή τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Ο λόγος είναι το γεγονός ότι αν τους ανακοινωθεί νωρίτερα, το χρονικό διάστημα που θα περάσει θα τους φανεί αρκετά μεγάλο ώστε να αναζωπυρωθούν οι σκέψεις ότι εν τέλει οι γονείς άλλαξαν γνώμη.

Θα πρέπει να γίνει αναλυτική ενημέρωση από τους δύο γονείς μαζί, με απλά λόγια, για το τι είναι διαζύγιο, τι θα σημαίνει αυτό για τη δική τους οικογένεια (μετακόμιση του ενός γονέα)και να γίνει επεξήγηση αυτής της αναγκαιότητας.

Πρωτεύον είναι να διευκρινιστεί το γεγονός πως το διαζύγιο αποτελεί χωρισμό των γονέων μεταξύ τους και όχι των γονέων και των παιδιών.

Έτσι, να διασφαλιστεί το αίσθημα συναισθηματικής συνέχειας και συνέχειας αλληλεπίδρασης των παιδιών και με τους δύο γονείς. Οι γονείς πρέπει εξαρχής να κάνουν καθαρό πως τα αίτια αφορούν ΜΟΝΟ τους ίδιους και όχι τα παιδιά.

Επίσης πως το παιδί δεν μπορεί να κάνει κάτι για να αλλάξει την απόφαση που πήραν οι μεγάλοι.

Διαζυγιο 3

Οι γονείς οφείλουν να δώσουν χρόνο και χώρο στα παιδιά για εξωτερίκευση των όποιων σκέψεων και είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να μην αποκρίνονται με φράσεις «δεν ξέρω», «θα δούμε», καθώς αυξάνουν την ανασφάλεια. Οι πληροφορίες που θα δώσουν στα παιδιά πρέπει να είναι εναρμονισμένες και όχι αντικρουόμενες.

Αν είναι εφικτό καλό είναι να συμμετάσχουν τα παιδιά στη διαδικασία ανεύρεσης της νέας κατοικίας και τη διακόσμηση του δωματίου τους σε αυτήν, ώστε να αρχίσουν να αναπτύσσουν οικειότητα με την ιδέα την απομάκρυνσης του γονέα, αλλά και με τον νέο χώρο, όπου θα περνούν και τα ίδια χρόνο με τον γονέα που θα μετακομίσει.

ii.)Συναισθήματα:

Τα συναισθήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά μπροστά στο διαζύγιο, δεν διαφέρουν και πολύ από εκείνα των περιπτώσεων απώλειας.

Τα κυριότερα είναι η άρνηση, ο φόβος εγκατάλειψης, ο θυμός, (που οδηγεί σε συμπεριφορά επιθετικότητας προς τους γονείς, τα αδέρφια αλλά και τρίτους).

Δεν πρέπει να υποτιμηθεί η ανάγκη του παιδιού να εκφράσει τα συναισθήματα του, τις απορίες του, τους φόβους του, να ενημερωθεί για το τι μέλει γενέσθαι, μιας και διακυβεύεται και το δικό του μέλλον.

Ο καθησυχασμός των παιδιών είναι απαραίτητος (ανεξάρτητα με το διαζύγιο οι γονείς θα τα αγαπούν για πάντα).

Σημαίνουσα είναι η διατήρηση της σταθερότητας της καθημερινότητας του παιδιού στα υπόλοιπα επίπεδα.

Το διαζύγιο αποτελεί παράγοντα ρευστότητας συνθηκών, συνεπώς η συνέχεια των φιλικών συναναστροφών, του οικιακού και σχολικού περιβάλλοντος, των εξωσχολικών δραστηριοτήτων και εν γένει των συνηθειών του παιδιού πριν από αυτό, μπορούν να αποτελέσουν διευκολυντικούς, στην μετάβαση ,παράγοντες.

Στα πλαίσια της διατήρησης της σταθερότητας εντάσσεται η συνέχεια της κοινής γραμμής, των κανόνων ανατροφής, πειθαρχίας και η καλλιέργεια των αξιών που ίσχυαν πριν το διαζύγιο. Εξυπακούεται η τήρηση τους και από τους δύο γονείς, δίχως παρεκκλίσεις, που ενδεχομένως θα ακυρώσουν την εικόνα του έτερου γονέα στα μάτια του παιδιού και θα δημιουργήσουν χειριστική τάση προσκόλλησης στον λιγότερο αυστηρό γονέα.

Σημαντικό είναι οι γονείς να μη μεταβιβάσουν αρμοδιότητες συνδέσμου στο παιδί ή στα παιδιά, σε περίπτωση που υπάρχει αδυναμία σύγκλισης απόψεων και επουδενί να μην το/τα βάλουν σε θέση να διαλέξει/-ουν με ποιo γονέα θα ταχθεί/-ούν.

Δύναται ακομη και να μηδενιστεί η αρνητική επίδραση του διαζυγίου οσων αφορα την αυτοεκτίμηση,την αυτοεικόνα των παιδιών, αν οι γονείς επιτυχουν μια σωστή διαχείριση του λυπηρού συναισθήματος την στιγμη της ανακοίνωσης της απόφασης του διαζυγίου, αν επιτευχθεί ο μετριασμός του άγχους ως προς την απώλεια του γονιου που αλλάζει και μετακινειτε απο την οικογενειακή οικία, αν δεν εκτεθούν τα παιδιά σε γονεϊκές προστριβές, αν συνεχίζουν να ισχύουν τα συνομολογημένα γονεïκά πρότυπα και κανόνες παρά τον χωρισμό και αν το παιδί αποενοχοποιηθεί ως προς τις κοινωνικές επιταγές κατάταξής τους ως μέλη διαλυμένης οικογένειας.

Συγκριτικές μελέτες έδειξαν πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στο επίπεδο αυτοεκτίμησης των παιδιών διαζευγμένων στα οποία καλλιεργήθηκαν οι άνωθεν περιγραφόμενοι παράγοντες εξάλειψης της αρνητικής επιρροής του διαζυγίου, με εκείνη των παιδιών οικογενειών που δε βίωσαν τον χωρισμό και εμπειρικές έρευνες έδειξαν τον πρόσκαιρο χαρακτήρα των διαταραχών συμπεριφοράς, με την παρέλευση χρονικού διαστήματος και τη στάθμιση νέων συνθηκών ζωής, όπου τα επίπεδα αυτοεκτίμησης επανέρχονται στα αρχικά.

Αντιθέτως, η αυτοεκτίμηση των παιδιών εκείνων των ζευγαριών που επέλεξαν την παραμονή σε έναν «νεκρό» γάμο, προς όφελος των παιδιών, έχει αρνητικό πρόσημο και η κάμψη συνεχίζεται όσο συνεχίζεται η παθογόνα συμβίωση.

Επιβαρυντική είναι η επιρροή της έλλειψης ευνοϊκής εξέλιξης της οικογενειακής ισορροπίας και του βιώματος της δυστοκίας των γονεϊκών σχέσεων, σε καθημερινή βάση.

Στα παιδιά αυτά παρατηρούμε υποτίμηση του θεσμού του γάμου, αμφισβήτηση της αναγκαιότητας της τεκνοποίησης των παντρεμένων, έλλειψη κινήτρων για αλλαγή σταδίου της προσωπικής ζωής και λήψης των λεγόμενων «ώριμων αποφάσΗ ανατροφοδότηση και επαύξηση της αυτοεκτίμησης σε αυτήν την κατηγορία, παρατηρείται στην ενήλικη ζωή, αφού έχουν αποσχιστεί από τον παθογόνο κλοιό και έχουν αποκτήσει συγκροτημένη θεώρηση του εαυτού, η οποία επιτυγχάνεται συνήθως με τη συνεργασία με κάποιον ειδικό.

Εν κατακλείδι, ποιοτική ανάλυση συνεντεύξεων μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως τροχοπέδη για τα παιδιά διαζευγμένων ζευγαριών δεν είναι το διαζύγιο καθαυτό, αλλά η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα και οι αρνητικές αλληλεπιδράσεις που οδηγούν σε αυτό.

Μπορούμε να πούμε πως οι παράγοντες αυτοί βιώνονται ως πιο τραυματικοί, από το ίδιο το διαζύγιο.

Σε κάποιες περιπτώσεις τείνουν να είναι τόσο επώδυνοι, που το διαζύγιο αποτελεί ανακούφιση.

Σημαντικό είναι να ξανατονιστεί πως τον μέγιστο ρόλο στη μετάβαση τον έχει η στάση που θα τηρήσουν οι γονείς μετά την ολοκλήρωση των διεργασιών: όσο πιο αξιοπρεπής, τόσο πιο στέρεα τα θεμέλια ομαλής προσαρμογής των παιδιών.

Κατόρθωμα είναι να δημιουργήσεις μια ευτυχισμένη οικογένεια στα πλαίσια μιας σχέσης με τρυφερότητα, αγάπη, σεβασμό, αλληλοκατανόηση ,αφοσίωση ,αμφίπλευρη ανάπτυξη και να μεγαλώσεις τα παιδιά σου βοηθώντας τα να γίνουν σωστοί, χρήσιμοι για την κοινωνία και ισορροπημένοι για τον εαυτό τους άνθρωποι. (Αν πρόκειται για γάμο ,σύμφωνο συμβίωσης ή απλά μια συμφωνία λόγου ανάμεσα στα δύο μέρη, αυτο δεν μας αφορά )

Ηθελα, σε αυτο το σημειο,να μοιραστώ μαζί σας έναν κοινό πιστεύω προβληματισμό:

Ενώ η επιδίωξη για έναν γάμο αποτελεί για πολλούς καίριας σημασίας ζητούμενο στη ζωή τους,εντούτοις δεν δειχνουν την ανάλογη κι απαιτούμενη σοβαρότητα, την αναγκαία συλλογιστική στο κατά πόσο είναι σαν προσωπικότητες έτοιμοι για κάτι τέτοιο και δρούνε μονάχα διαισθητικά και εξ ολοκλήρου εγωκεντρικά σκεπτόμενοι.

Προσωπικά δεν θα είχα να εισάγω πολλές ισχυρές αντιρρήσεις προς τούτο αν δεν υπήρχε η πιθανότητα της τεκνοποίησης.

Γιατί αυτός είναι ο διαφοροποιητικός παράγοντας που δίνει την πραγματική διάσταση στην αναγκαιότητα της σοβαρότητας και ωριμότητας.

Μια σχέση που δεν έχει γερές βάσεις ή που τα μέρη της είναι ακόμη ανώριμα και επιπόλαια είναι ρίσκο το επόμενο βήμα.

Στο φινάλε καλά κάνουν και το αναλαμβάνουν το ρίσκο της διαπροσωπικής σχέσης τους δύο ενήλικοι αλλά η απόκτηση απογόνων έχει ξεχωριστές και παντοτινες υποχρεώσεις.

Και φυσικά τα παιδιά δεν οφείλουν να πληγώνονται από ένα τέτοιο επιπόλαιο κι απερίσκεπτο ή κοινωνικά δημιουργημένο εγχείρημα.

Αποκτώντας πιθανά και συνειδητές ή ασυνείδητες τάσεις για τους αυριανους τους συντρόφους.

Επ ουδενί δεν είναι συμβατό στην δική μου λογική οι περισσότεροι άνθρωποι να εξετάζουν διεξοδικά και με περισσή επιμέλεια την αγορά ενος αυτοκινήτου, ενός οικοπέδου,την επιλογή για ενα μεταπτυχιακό ή ένα μακρινό ταξίδι και να μην σκέφτονται περί της δικής του ωριμότητας, ολοκλήρωσης, ετοιμότητας και καταλληλότητας τους απέναντι στο θεσμό του γάμου και κυρίως απέναντι στην δημιουργία οικογένειας.

Και πολύ φοβάμαι πως σε αυτήν την ενίοτε παρορμητική συμπεριφορά, σημαίνοντα ρόλο έχουν οι διάφορες κοινωνικές νόρμες και στερεοτυπικές επιταγές που υπαγορεύονται και μέσω συγγενικών και άλλων οικείων προσώπων αλλά φυσικά βρίσκουν ευήκοα ώτα και ευμενή υποδοχή στους υποψήφιους δημιουργούς μιας νέας οικογένειας.

Σε πλειστες περιπτωσεις συνυπαρχουν κι αλλα επιδιωκόμενα οφελη στο ενα ή και στα δυο μελη κυριως οικονομικά ή αυτονομίας απο την οικογενειακη εστια ή κι αλλες δευτερογενής στοχεύσεις...

Λες και είναι κατόρθωμα να παντρευτεί και να τεκνοποιήσει κάποιος στις μέρες μας και αδιαπραγμάτευτη κοινωνική επιταγή…

Πολλοί δεν είναι αρκούντως ώριμοι να επωμιστούν τέτοιους ρόλους και άλλοι συνειδητά ή ασυνείδητα δεν θέλουν.

Κάποιοι ισως σύρονται σε μια τέτοια επιλογή έχοντας κατα νου τους οτι θα δημιουργήσουν κάποια αυταξία να δημιουργήσουν στον εαυτό τους που μέχρι τούδε δεν κατάφεραν απο πουθενά αλλού να ενσαρκώσουν…