Τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις παιδί μου? Ευτυχισμένος! (η σημασία της συμμετοχής των ψυχολόγων στο σχολικό πλαίσιο)

Στα ομολογουμενως δυσκολα τελευταια χρονια και με την μεγαλη πιεση που υπεστησαν οι Ελληνικες οικογενειες,την βασανιστικη για πολλους καθημερινότητα με τους εξοντωτικους και κακοποιητικους ρυθμους ζωης, διχως εστω και μικρες απολαυσεις,η ζωη των παιδιων,των μικρων μας φιλων δεν θα μπορουσε και αυτη να μεινει ανεπηρέαστη!
Και φυσικα τα
παιδια ως μαθητες ζωντας στη σημερινη πραγματικοτητα,με προσβαση στην πληροφορηση και αφουγκραζόμενα την γενικοτερη κατασταση νιωθουν την επιβαρυνση που τους αντιστοιχεί (η και παραπανω απο οτι τους αντιστοιχει), σε παρα πολλες περιπτωσεις χρειαστηκαν και χρειαζονται ακομη την ψυχοκοινωνικη στηριξη και την επιμελεια των προσωπικων αλλα και οικογενειακων τους θεματων απο εξειδικευμενους ανθρωπους που γνωριζουν οτι η ψυχικη υγεια των παιδιων αυτης ,της σχολικης ηλικιας, ειναι κατι που θα τα καθορίσει αποφασιστικα και στην μετεπειτα εξελιξη τους και αναπτυξη της προσωπικοτητας τους.
Με τις συνθηκες να ειναι πολυ συχνα
ασφυκτικες,τα κοινωνικα δρωμενα και οι υπαρχουσες αντιληψεις να αλλαζουν μερα με την μερα,την ψυχικη υγεια παιδιων και γονεων να επηρεαζονται αρνητικα εκδηλωνοντας θυμους,απωλειες,θλιψεις,ματαιωσεις και που πολλες φορες μετατρεπονται σε αδεσποτες επιθεσεις,αδικες φιλονικιες και λογομαχίες χωρις ουσια,περιστατικα βιαιης συμπεριφορας εντος αλλα και εκτος σχολειου!
Τα θυματα οπως παντα ειναι τα πιο αδυναμα μελη μιας τετοιας συγκυριας,ειναι τα παιδια και τα δικαιωματα τους,τα οποια το σχολικο πλαισιο με την σημερινη στελέχωση του, δεν μπορει να επηρεασει θετικα επ ουδενί! Οι δασκαλοι αδυνατουν-δεν ειναι αλλωστε αυτη η δουλεια τους-να ανταπεξέλθουν σε τοσο πολυπλοκα αλλα και ταυτοχρονα μοναδικα τραυματικα συμβαντα απο τα οποια μπορει ενας μαθητης η και η οικογενεια του να υποφερει ,μην εχοντας την δυνατοτητα να και κυριως την δυνατότητα,αν και ειναι αναγκαια, για την προσφυγη σε εναν ανθρωπο που γνωριζει απο ψυχοκοινωνικα φαινομενα και μπορει ,παντα σε συνεργασια με το εκπαιδευτικο πλαισιο, να βαλει η να επιχειρησει να βαλει τα πραγματα σε μια σειρα προς οφελος οχι μονο των συγκεκριμενων παιδιων και υπαρχουσων περιστατικων αλλα και προς συμφερον και ολων των υπολοιπων,παιδιων,γονεων και εκπαιδευτικων στην κατευθυνση μιας πιο ευρυθμης και αποτελεσματικης λειτουργικοτητας του σχολικου πλαισιου! Απο ερευνα που είχε διενεργηθεί εδω και δεκαεπτά χρονια απο συλλογο ψυχολογων και ειδικων ψυχικης υγειας,σε εικοσι ευρωπαικες χωρες ,μονο η πατριδα μας και η γειτονικη μας Ιταλια δεν διεθεταν ψυχολογους στις εκπαιδευτικες τους μοναδες. Εξεταζοντας τους λογους που οι χωρες αυτες θεωρουσαν απαραιτητους και αναγκαίους τους ειδικους για την ψυχικη υγεια των παιδιων στο σχολικο πλαισιο , μπορουμε εν ολίγοις να σημειώσουμε επιγραμματικα οτι εχει αποδειχτει ποικιλοτροπως και με αδιάσειστα κριτηρια η σπουδαιότητα της συνολικης προσφορας των ψυχολογων στο ενεργουμενο εκπαιδευτικο εργο, αφου εκπαιδευση και ψυχολογια των παιδιων συνυπαρχουν και συμβαδιζουν αρρηκτα συνδεδεμενες με την εξελικτικη φαση που τα παιδια διανύουν προς την ενηλικιωση τους.
Πρεπει εδω να σημειωθει οτι και συμφωνα με την
Συμβαση για τα Δικαιωματα του Παιδιου ,οτι δεν φτανει μονο η εκπαιδευση να ειναι διαθεσιμη για ολα τα παιδια αλλα και οτι οι κατα τοπους κυβερνησεις υποχρεούνται να δημιουργουν το καλυτερο εκπαιδευτικο περιβαλλον ,το οποιο να εχει στοχο την ολοπλευρη αναπτυξη της προσωπικοτητας του καθε παιδιου ,να διαγνωσκει και να ενισχυει τα ταλεντα του να θωρακίζει τις ψυχικες και σωματικες του ικανοτητες με ορίζοντα την επιτευξη των καλυτερων δυνατων επιδοσεων του. Κι επειδη η εκπαιδευση ειναι μια προπαρασκευαστικη διαδικασια για την εισοδο του παιδιου σε μια υπευθυνη ενηλικη ζωη, σε μια ελευθερη
κοινωνια με βασικους αξονες την κατανοηση ,την ειρηνη,την ισονομια μεταξυ των φυλων,την φιλια και κοινη υπαρξη μεταξυ των ανθρωπων,των φυλων,των θρησκευτικων ομαδων(άρθρα 18,19,29)οι καλα εκπαιδευμενοι και ανοιχτα σκεπτομενοι ψυχολογοι ειναι οι πλεον καταλληλοι στο να συνεισφερουν σε ολους αυτους τους τομεις , επιτυγχανοντας στοχους και παρεχοντας γνωσεις που θα καταρρίψουν υπαρχοντα ταμπου και στερεοτυπα και μεθοδικα θα δομησουν ενα τετοιο σχολικο περιβαλλον το οποιο θα μπορει να παρεχει ισοτιμα τις υπηρεσιες σε ολα του τα μελη. Ακομη με την παρουσια τους θα βοηθήσουν στην δημιουργια ενος σχολειου που θα προσφερει ισαξια και ισορροπημενα και συνυφασμενα με τα αναπτυξιακα σταδια των παιδιων αλλα και θα θεραπευει τις ατομικες και εξειδικευμενες αναγκες του καθε μαθητη διαμορφωνοντας αναλογως και κατα περισταση τις εκπαιδευτικες και διδασκαλικες συνθηκες. Το μεγαλο τους πλεονεκτημα σε αυτην την στοχοθεσια θα ειναι η καθημερινη επαφη με τα παιδια,ακομη και απο μικρη ηλικια,κι ετσι θα εχουν την δυνατοτητα συλλογης πολλων πληροφοριων που σε συνεργασια με τους γονεις και τους δασκαλους θα εξιδεικευσουν και εξατομικευσουν τις αναγκες των παιδιων,θέτοντάς τα σε ισοτιμη αντιμετωπιση παρα το οποιο προβλημα μπορει να αντιμετωπιζουν τα ιδια η και οι οικογένειές τους. Ετσι θα μπορουν να βοηθουν τα παιδια να προσαρμοστούν στα διαφορα σχολικα πλαισια στα οποια δυναται να υπαρξουν και να εξελιχθούν πιο ομαλα και στα διαφορετικα σταδια της αναπτυξης τους με τα χαρακτηριστικα και τις αναγκες καθε σταδιου.
Συνεπικουρούν στην θετικη σταση απεναντι στο σχολειο ,ετσι ωστε να το αγαπησουν τα παιδια και να το δουν σαν ενα γονιμο ταξιδι μαθησης και χαρας μεσω της κοινωνικοποιησης τους. Να αναπτυξουν μαζι με τους γονεις και τους δασκαλους και καθηγητες τους ενα ισορροπημενο τροπο ζωης απο μικρη ηλικια που δυσκολα θα διαταραχθεί η θα μπορει να αλλαξει αργοτερα. Οι ψυχολογοι ειναι σε θεση να εντοπιζουν μαθησιακες(ειτε εγγενεις,ειτε ειδικες)δυσκολιες,να αναγνωριζουν συμπεριφορικες ή και ψυχικες δυσχερειες και να δουλευουν προς την κατευθυνση της αποτροπης τους,του περιορισμου τους και γενικοτερα να δρουν συμφωνα με την προσηκουσα διαχειριση αυτων των θεματων. Μεγαλη μπορει να ειναι επισης η βοηθεια τους όπου εντοπιζουν κοινωνικες στερησεις,οικογενειακα προβληματα,ελλειματικα περιβαλλοντα,φυλετικες διακρισεις,χωρισμούς και διαζυγια στις οικογενειες αλλα και μια σειρα διαφορετικων προβληματων που εχουν αφετηρια αλλους χωρους και πλαισια εκτος σχολειου αλλα εμφανιζονται με συμπτωματικες ενδείξεις στο σχολικο πλαισιο. Το σχολικο πλαισιο στην σημερινη εποχη ειναι πολυ πιο απαιτητικο ακομη και για τον πιο ευσυνειδητο εκπαιδευτικο και τα κοινωνικα ζητουμενα πολυ πιο πολυπλοκα για αυτούς και την ενδεικνυομενη αντιμετωπιση τους. Εξαλλου δεν υπαρχει καμια ανταγωνιστικη διαθεση ,καθε αλλο,παρα συμμαχια στο εργο των εκπαιδευτικων και αλληλοσυμπληρωση στη φροντιδας των παιδιων και μαζι με τους ασκουντες τον γονεικο ρολο /τους γονείς,να κατευθύνουν σε ενα ιδανικο παντρεμα εκπαιδευσης και ψυχοκοινωνικης αναπτυξης που μονο επ ωφελεια των οικογενειων αλλα κυριως των ιδιων των παιδιων δυναται να αποδειχθει.
Ειναι γεγονος οτι στην εποχη μας στην οποια οι γονεις και πολυασχολοι ειναι και οι μερες τους περιεχουν πολλαπλες υποχρεωσεις σε φρενήρης ρυθμους,δεν εχουν το χρονο ,την υπομονη ,τον τροπο ετσι ωστε να εχουν ποιοτικο χρονο με τα παιδια τους,να ασουν ενεργητικη ακροαση στα ερωτηματα τους τα οποια ομως πρεπει λυσουν για να αναπτυξουν την προσωπικοτητα τους και να κατακτήσουν τις συμπεριφορες και τις δεξιότητες στα αναλογα με την ηλικια τους αναπτυξιακα τους σταδια.Σε καμια περιπτωση εξαλλου τα παιδια δεν μπορουν να λογιζονται σαν μικρογραφιες των ενηλίκων,των μεγαλων αλλα σαν αυτονομες και ξεχωριστες προσωπικοτητες!Καλουνται να προσαρμοστούν στις νεες μορφες που παιρνουν οι σημερινες οικογενειες και δεν μπορουν παρα να επηρεαστουν αφου δεν διαθετουν,οντας ανηλικοι,σε νεα δεδομενα και αναγκαστικες συνθήκες για τις οποιες ποτε δεν ρωτήθηκαν. Οι γρηγορες αυτες αλλαγες μας εχουν πιασει ολους απροετοιμαστους και αθωρακιστους στην διαχείριση τους.
η αναπτυξη των παιδιων με τους ενδεδειγμένους και ωφελιμους τροπους δεν μπορει να περιμενει κι ουτε μπορει να εξαρταται απο το προγραμμα και τις δραστηριοτητες τις επαγγελματικες των γονεων τους!
Ο ψυχολογος στα σχολεια μπορει σε ομαδες ψυχοκοινωνικης αναπτυξης και να βοηθησει τα παιδια να κατακτουν με επιτυχια το ενα μετα το αλλο τα αναπτυξιακα τους σταδια μεσω διαφορων δραστηριοτητων.Να χτιζουν την προσωπικοτητα τους,την αυτοεκτιμηση τους,να λειτουργουν με τροπο αλληλεπιδραστικο,λειτουργικο και ενσυναισθηματικο με τους ανθρωπους,τα αλλα παιδια και με το κοινωνικο τους περιβαλλον.
Το σχολειο δεν μπορει πλεον να ειναι απλα ενας χωρος που θα προσφερει ξερες και στειρες περιεχομενου γνωσεις αλλα να δομει και να χτιζει προσωπικοτητες στην βαση θετικων συμπεριφορων,παιδαγωγικων ηθων και αξιων,να ολοκληρωνει με επιτυχια την αυτοεικονα των μαθητων βελτιωνοντας την αυτοπεποίθηση τους,να εξασκει τις συναισθηματικες τους συμπεριφορες στην κατευθυνση της εναισθησίας,της ανθρωπιας,του αλτρουισμου,του σεβασμου,της καλοσυνης,της υπομονης,της συμμετοχικότητας δημιουργωντας χαρακτηρες προσανατολισμένους σε υψηλα στανταρ και ιδανικα συναισθηματικης νοημοσυνης και καθολικης ενσυναισθηματωδους ευφυιας και φυσικα αιχμηρης,δημιουργικης και αξιολογικης κριτικης ματιας!
Ειναι βασικο ο καθε μαθητης οχι μονο να ξερει απλα την υλη του σχολειου αλλα με καθοδήγηση και ενισχυση να μπορει να αυτενεργεί και περα απο αυτη ,να μπορει να οραματιζεται ,να σκεφτεται συνδυαστικα και με μεθοδικοτητα ,να αναλαμβανει ρολους και ευθυνες συμφωνα με τις ηλικιακες του δυνατοτητες,να υπερβαινει και περα απο αυτες και απο αυτα που έχει διδαχθεί πως να ξεδιπλωνει ολη την παλετα των δυνατοτήτων και των ταλεντων του….ολα αυτα καποιος πρεπει να του τα εμπνεύσει να τον τσιγκλισω,να του τα προκαλεσει με αναλογες και καταλληλες προς τουτο δραστηριοτητες κι οχι με αυστηρα δομημενα πλαισια, που θα διευκολύνουν την αφαιρετικη σκεψη,την εναλλακτικη δραση και την ολοπλευρη θεαση των πραγματων και του κοσμου τριγυρω του!
κοινωνικοσυναισθηματικη αναπτυξη
Επιδιωκομενες οι σωστες κοινωνικες συμπεριφορες,ανεπτυγμενες διαπροσωπικες σχεσεις,συνεργατικες σχεσεις φιλιας στα πεδια των αλληλεπιδρασεων και δεξιοτητες διαχειρισης πολλαπλων θεματων βλεποντας την ταξη οχι σαν εναν αριθμο μαθητων αλλα σαν μια ενεργη και δρουσα κοινωνικη ομαδα ,η οποια διαθετει πολλες και διαφορετικες προσωπικοτητες και με ξεχωριστες τις αναγκες (του καθε παιδιου)που θα πρεπει να συνδυαστεί και να αναπτυχθει προς οφελος ολων των μελων του και ιδιαιτέρως των πιο αδύναμων,οτι κι αν λογιζεται σαν αδυναμια !
Ζητηματα οπως παιδικη καταθλιψη,το μπουλινκ και η βια ,η
συμβουλευτικη σε θεματα σεξουαλικης υγειας και προσανατολισμου,σεβασμου του αλλου φυλου και των επιλογων ολων των ανθρωπων ,τα θεματα που αφορουν τις ορθες διατροφικες μας συνηθειες, η σωστη χρηση του ηλεκτρονικου υπολογιστη,ο επαγγελματικος προσανατολισμος, η αγαπη στα ζωα και η οικολογικη συνειδηση, η αγαπη προς τον αθλητισμο και τις τεχνες αποτελουν συνηθισμενα αντικειμενα στις κουβεντες μεταξυ των παιδιων,που ομως δεν εχουν καποιον να τους πληροφορησει και ενημερωσει παραπανω... Αναθεωρημενος ετσι πρεπει να υπαρξει ο ρολος του σχολειου δινοντας βαρυτητα στην κοινωνικοσυναισθηματικη αναπτυξη των παιδιων και ενισχυοντας και την ψυχικη τους ανθεκτικοτητα.
Το πως θα διαχειρίζεται το μπραβο και τον επαινο, την ηττα και την αποτυχια,την επιτυχια την ευθυνη μιας συλλογικης εργασιας ,τι μπορει να σημαινει το νομιμο και τι το ηθικο,την αντιμετωπιση των λαθων ,το μοίρασμα των ρόλων,την μετατροπη της αποτυχιας σε νεα ευκαιρια,την πιστη στους στοχους και την επιμονη σε πραγματα που αξιζουν και που σημαινουν πολλα για το ιδιο το παιδι και μια σειρα απο τετοια ζητηματα ψυχοκοινωνικης αναπτυξης ,που δεν περιλαμβανονται στα προγραμματα των σχολειων.Αποτελουν ομως βασεις που οφειλουν να υπαρξουν και να ενδυναμωθούν σε καθε ηλικια και με τον σωστο τροπο, ετσι ωστε πολυ δυσκολα να αλλαξουν μετα και να αποτελεσουν ενα υγιεστατο και χαλυβδινο οδηγο και χάρτα ζωης, βασισμενο σε στερεες και αναμφισβητητες αξίες πανανθρώπινες! Σαφεστατα η συνεργεια σχολειου,συλλογου γονεων και οικογενειών και του ψυχολογου με συντονισμο και αλληλοσυμπλήρωση και με παντα ανοικτους και προθυμους διαυλους επικοινωνιας και συνεργασιας.αφου καλη ψυχικη υγεια των παιδιων ενισχυει και την εκπαιδευτικη τους απόδοση.
Σαν στοχος του σχολειου ,οπως εχει και απο τους πιο παλιους λεχθει,δεν ειναι η μεταδοση γνωσεων και επαγγελματικων μοναχα δεξιοτητων στο πλαισιο μιας συγκεκριμενης εκπαιδευτικης διαδικασιας αλλα κυριως το να γινουμε καλοι ανθρωποι με οτι σημαινει αυτο ,να εξελίξουμε την ανθρωπια μας,να μαθουμε την συνεργασία και οχι μονο τον ανταγωνισμο,να εκτιμουμε την φιλια,με ανεκτικοτητα στον συνανθρωπο μας με σεβασμο και ηθος ,να συμποναμε και να υπολογιζουμε τον διπλανο μας. Μια αγωγη του πολιτη παντα θα ειχε και σημασια,αξια και απτα αποτελεσματα στο σημερινο σχολειο.
Δεν αρκει ενα σχολειο που θα μας κανει πετυχημενους αλλα ενα σχολειο που θα μας κανει ευτυχισμενους!
Σε ερευνα που διεξαχθεί και που τα παιδια μοιραστηκαν σε εκεινα που ειχαν ψυχοκοινωνικη συνδρομη απο ειδικο ψυχικης υγειας στον σχολικο τους πλαίσιο και σε εκεινα που δεν ελαβαν ποτε τετοια μεριμνα/παρεμβαση, βρεθηκε οτι τα πρωτα ηταν πολυ λιγοτερο πιθανο να υποφερουν απο καποια ψυχικη δυσκολια στο μελλον,ουτε να εκδηλωσουν αντικοινωνικες συμπεριφορες ,ουτε να πειραματιστούν με αλκοολ και παρανομες ουσιες και αλλες ελλειματικου τυπου συμπεριφορες και διαταραχες.
Ειναι κεφαλαιωδους σημασιας αυτα τα ευρήματα και ενισχυουν την αποψη οτι οι παρεμβασεις στην παιδικη ηλικια μπορει να ειναι οχι μονο ωφελιμες και θετικες αλλα και οτι αυτα τα αποτελεσματα παραμενουν αναλλοίωτα και μονιμα σε ολη τη ενηλικη ζωη τους.
Ειναι περα για περα για περα με τον πιο ξεκαθαρο τροπο πιστοποιημενη η αξια της πρωιμης παρεμβασης για την ψυχικη υγεια και δινοντας μεγαλη βαρυτητα στην προληψη κι οχι στην θεραπεια προλαμβάνουμε πολλες πιθανες κακοτοπιες και στραβοπατηματα!
Ειναι γνωστο οτι τα παιδια αποτελουν το μελλον μας,και σε καθε περιπτωση πρεπει να τα προσεχουμε σαν τα ματια μας!
Ο απο παντου βομβαρδισμος με λαθος
προτυπα που προκρινουν την εφημερη και κενη αναγνωρισιμοτητα, η υπερβολικη εκθεση στα μμε και η επιφανειακη και προσκαιρη χρυσοσκονη με το κυνηγι του ευκολου και γρηγορου χρηματος δεν ειναι δυσκολο να αποπλανησουν και να παρασυρουν μια ευαισθητη και απαιδευτη παιδικη ψυχη.
Ολα τα παιδια δεν μπορουν να ειναι το ιδιο εξυπνα και να προχωρησουν στα μαθηματα η ολα να μορφωθουν πολυ και να γινουν διαπρεπεις επιστημονες.Ομως ολα μπορουν να γινουν ευτυχισμενα!
Εν ολιγοις μια ηθοπαιδεία θα ηταν οτι πιο επικαιρα ωφελιμο στις σημερινες κοινωνικες συνθηκες!

