Επικαλουμενοι τις αρχες που διακυρησσονται στο Χαρτη Ηνωμενων Εθνων που αναγνωριζουν την εγγενη αξιοπρεπεια και αξια και τα ισα και αναπαλλοτριωτα δικαιωματα ολων των μελων της ανθρωπινης οικογενειας ως τη βαση της ελευθεριας ,της δικαιοσυνης και της ειρηνης στον κοσμο.Επιβεβαιωνοντας την οικουμενικοτητα,το αδιαιρετο,την αλληλεξαρτηση και την αλληλεπιδραση ολων των δικαιωματων του ανθρωπου και θεμελιωδων ελευθεριων και την αναγκη για τα ατομα με αναπηρια να τους εγγυωνται την πληρη απολαυση των δικαιωματων χωρις διακριση.

    Αναγνωριζοντας οτι η αναπηρια ειναι μια εξελισσομενη εννοια και οτι απορρεει απο την αλληλεπιδραση μεταξυ ατομων με βλαβη και διαταραχες συμπεριφορας και εμποδια που προερχονται απο το περιβαλλον τους,που δυσχαιρενουν την πληρη και αποτελεσματικη συμμετοχη τους στην κοινωνια σε ιση βαση με τους αλλους.Ετσι η διακριση κατα οποιοδηποτε ατομου με βαση την αναπηρια ειναι παραβιαση της εγγενους αξιοπρεπειας και της αξιας της προσωπικοτητας του ατομου.Εχοντας υπ οψην τις αξιολογες υπαρχουσες και δυνητικες συνεισφορες που εγιναν απο αμεα για εν γενη ευημερια και ποικιλομορφια των κοινοτητων τους και οτι οι προαγωγοι της πληρους απολαυσης ,συμπεριλαμβανομενων και εκεινων που χρειαζονται εντατικη υποστηριξη ,των δικαιωματων των αμεα και των θεμελιωδων ελευθεριων της πληρους συμμετοχης θα οδηγησει στην εντονη αισθηση οτι ειναι ενταγμενα μελη της κοινωνιας και σε σημαντικες προοδους στην ανθρωπινη,κοινωνικη και οικονομικη αναπτυξη της κοινωνιας και την εξαλειψη της φτωχειας.

    Εχοντας υπ οψην ποσο σημαντικο ειναι για τα αμεα η ατομικη αυτονομια και ανεξαρτησια με την ευκαιρια να συμμετεχουν ενεργα στη διαδικασια ληψης αποφασεων για τις πολιτικες και τα προγραμματα που τους αφορουν και να κανουν τις δικες τους επιλογες.Δινοντας σημασια και βαρυτητα στην ανυσηχια για τις δυσχερεις συνθηκες που τα αμεα αντιμετωπιζουν ,υποκειμενα σε πολλαπλες πολυδιαστατες ,πολυποικιλλες και βεβαρυμενες μορφες διακρισης λογω φυλης ,χρωματος,θρησκειας ,πολιτικης ή αλλης πεποιθησης φυλου (με την αναγκη ενσωματωσης του παραγοντα της ισοτητας των δυο φυλων και στην περιπτωση των αμεα),κοινωνικης καταγωγης και οικονομικης καταστασης.

      Υπογραμμιζοντας το γεγονος οτι η πλειοψηφια των αμεα(με τις παρουσες κοινωνικοοικονομικες συνθηκες που υπαρχουν στη χωρα μας),ζουν σε συνθηκες φτωχειας αναγνωριζουμε εν προκειμενο την κρισιμη αναγκη να εξεταστει ο αρνητικος αντικτυπος της ενδοιας στα αμεα.Τα δικαιωματα του ανθρωπου και φυσικα η πληρη προστασια των αμεα ειναι επιτακτικο καθηκον ειδικα κατα την διαρκεια των ενοπλων συρραξεων και της ξενης κατοχης.Μεγαλο και συμαινοντα ρολο επιτελει η προσβασιμοτητα των αμεα στο φυσικο ,κοινωνικο,οικονομικο και πολιτιστικο περιβαλλον στην υγεια και στην εκπαιδευση τους και στην ενημερωση και επικοινωνια τους επειτρεποντας τους να απολαμβανουν πληρως ολα τα δικαιωματα και τις θεμελιωδεις ελευθεριες τους.

    Συνειδητοποιωντας οτι το ατομο εχοντας υποχρεωσεις στα αλλα ατομα και στην κοινοτητα στην οποια αυτος ή αυτη ανηκει ,εχει ευθυνη να παλεψει για την προαγωγη και τηρηση των δικαιωματων που εχουν αναγνωριστει στις θεμελιωδεις πραξεις δικαιωματων του ανθρωπου.

     Πεποισμενοι οτι η οικογενεια ειναι η φυσικη και θεμελιωδης μοναδα της κοινωνιας και οτι δικαιουται προστασιας απο την κοινωνια και το κρατος και οτι τα αμεα και τα μελη των οικογενειων τους θα πρεπει να λαμβανουν την απαραιτητη προστασια και αρωγη που να επιτρεπει στις οικογενειες να συνεισφερουν ως προς την πληρη και ισοτιμη απολαυση των δικαιωματων των αμεα.

Γενικες Αρχες

Οι αρχες της παρουσας συμβασης ειναι:

(α)σεβασμος για εγγενη αξιοπρεπεια ,ατομικη και αυτονομια συμπεριλαμβανομενης της ελευθεριας να κανει τις δικες τους επιλογες,και ανεξαρτησια ατομων,

(β)μη-διακριση,

(γ)πληρης και αποτελεσματικη συμμετοχη και ενταξη στην κοινωνια,

(δ)σεβασμος για τη διαφορετικοτητα και την αποδοχη των αμεα ως μερος της ανθρωπινης διαφορετικοτητας -ποικιλομορφιας και ανθρωποτητας,

(ε)ισοτητα των ευκαιριων ,

(στ)δυνατοτητα προσβασης,

(ζ)ισοτητα μεταξυ ανδρων και γυναικων,

(θ)σεβασμος για τις εξελισσομενες δυνατοτητες των παιδιων με αναπηρια και σεβασμος για το δικαιωμα των παιδιων  με αναπηρια να διατηρησουν την ταυτοτητα τους.

    Ετσι καθε κυριαρχο και πολιτισμενο κρατος οφειλει να αναλαμβανει μια σειρα απο υποχρεωσεις που περιγραφονται παρακατω:

1)Να υιοθετησουν ολα τα καταλληλα νπμοθετικα,διοικητικα και αλλα μετρα για την εφαρμογη των δικαιωματων των αμεα.

2)Να λαβουν ολα τα καταλληλα μετρα, συμπεριλαμβανομενης νομοθεσιας για να τροποποιησουν ή να καταργησουν υπαρχοντες αναχρονιστικους νομους,κανονισμους ,ηθη και εθιμα και πρακτικες που συνιστουν διακριση κατα των αμεα.

3)Να λαβουν υποψην την προστασια και την παραγωγη των δικαιωματων των αμεα σε ολες τις πολιτικες και τα προγραμματα.

4)Να απεχουν απο την εμπλοκη οποιασδηποτε πραξης,δρασης ή πρακτικης που ειναι ασυμβιβαστη με τα δικαιωματα των αμεα και, να διασφαλιζουν οτι οι δημοσιες αρχες και τα ιδρυματα λειτουργουν συμφωνα με αυτα τα δικαιωματα (αρχες).

5)Να λαβουν ολα τα καταλληλα μετρα ωστε να εξαλειψουν την διακριση με βαση την αναπηρια απο οποιοδηποτε ατομο,οργανισμο ή ιδιωτικη επιχειρηση.

6)Να αναλαβουν και να προωθουν την ερευνα και την αναπτυξη οικουμενικα σχεδιασμενων (μελετημενων-μετρημενων)αγαθων,υπηρεσιων,εξοπλισμου και εγκαταστασεων για την ικανοποιηση ιδιαιτερων αναγκων των αμεα,να προωθουν τη διαθεσιμοτητα και τη χρηση τους και να προωθησουν τον οικουμενικο σχεδιασμο στην αναπτυξη προτυπων και κατευθυντηριων γραμμων.

7)Να αναλαβουν και να προωθησουν την ερευνα και την αναπτυξη νεων τεχνολογιων καθως και να προωθησουν τη διαθεσιμοτητα και τη χρηση τους συμπεριλαμβανομενων των τεχνολογιων επικοινωνιας και πληροφορικης,των βοηθηματων για κινητικοτητα  των συσκευων και των υποστηρικτικων τεχνολογιων,καταλληλων για αμεα στις τεχνολογιες με ανεκτο κοστος.

8)Να παρεχουν προσβασιμη πληροφορηση στα αμεα σχετικα με βοηθηματα για την κινητικοτητα ,τις συσκευες και αλλες τεχνολογιες καθως επισης και αλλες μορφες βοηθειας και υπηρεσιων και διευκολυνσεων.

9)Να προωθησουν την εκπαιδευση επαγγελματικου προσωπικου που εργαζεται μαζι με τα αμεα για τα δικαιωματα τους,ετσι ωστε να παρεχουν με τον καλυτερο δυνατο τροπο την υποστηριξη και τις υπηρεσιες οι οποιες διασφαλιζουν τα δικαιωματα αυτα.

10)Οσον αφορα τα οικονομικα ,κοινωνικα και πολιτιστικα δικαιωματα καθε κρατος υποχρεωουται  να λαβει μετρα στο μεγιστο βαθμο των διαθεσιμων πορων τους, και οπου χρειαζεται εντος της διεθνους συνεργασιας με σκοπο την προοδευτικη επιτευξη της πληρους καταχωρησης αυτων των δικαιωματων χωρις προκαταληψη στις υποχρεωσεις που απορρεουν απο το Διεθνες Δικαιο.

11)Κατα τη διεθνη συνεργασια και την εφαρμογη των πολιτικων και αλλων διαδικασιων ληψης αποφασεων που αφορουν ζητηματα των αμεα,πρεπει τα κρατη να συνεργαζονται και να διεξαγουν στενες διαβουλευσεις ετσι ωστε να συμβουλευονται και να εμπλεκουν ενεργα τα αμεα ,συμπεριλαμβανομενων των παιδιων με αναπηρια μεσω των αντιπροσωπευτικων τους οργανωσεων.                                                                  

     Μεσα απο την  Ευρωπαικη Χαρτα για τα δικαιωματα και το Διεθνες Συμφωνο για τα δικαιωματα των ανθρωπων γινεται ξεχωριστη μνεια για τα δικαιωματα των αμεα οσον αφορα:

1)Την ισοτητα και τη διακριση

2)Τις γυναικες με αναπηρια

3)Τα παιδια με αναπηρια 

4)Την αφυπνιση της κοινωνιας 

5)Την προσβασιμοτητα 

6)Το δικαιωμα στη ζωη

7)Τις καταστασεις κινδυνου και ανθρωπιστικων κρισεων 

8)Την ισοτιμη αναγνωριση ενωπιων ενωπιον του νομου

9)Την προσβαση στη δικαιοσυνη

10)Την ελευθερια και την ασφαλεια του προσωπου

11)Την ελευθερια απο βασανιστηρια  ή σκληρη ,απανθρωπη ή ταπεινωτικη μεταχειριση ή τιμωρια

12)Ελευθερια απο εκμεταλλευση,βια και εξαπατηση

13)Προστασια της ακεραιοτητας του ατομου

14)Ελευθερια μετακινησης και ιθαγενειας

15)Να ζουν ανεξαρτητα και να αποτελουν μελη της κοινοτητας 16)Την ατομικη κινητικοτητα

17)Την ελευθερια εκφρασης και γνωμης και προσβασης στην πληροφορηση

18)Τον σεβασμο της ιδιωτικης ζωης

19)Σεβασμος για την οικεια και την οικογενεια

20)Την εκπαιδευση

21)Την υγεια

22)Ενισχυση των ικανοτητων και αποκατασταση 

23)Την εργασια και την απασχοληση

24)Ικανοποιητικο επιπεδο διαβιωσης και ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

25)Την συμμετοχη στον πολιτικο και δημοσιο βιο

26)Την συμμετοχη στην πολιτιστικη ζωη ,την ψυχαγωγια ,τον ελευθερο χρονο και τον ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ

27)Στατιστικα δεδομενα και συλλογη στοιχειων για περαιτερω ερευνα και αναπτυξη με συμπραξη και συνεργασια της Διεθνους Συνεργασιας.

    Τα αποτελεσματα ολων αυτων αποτελουν κτημα ή προικα ολοκληρης της ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΗΤΑΣ ΟΠΟΥ ΓΗΣ!!!

     Παρακατω θα επικεντρωθουμε διεξοδικοτερα σε μερικα απο αυτα τα δικαιωματα λαμβανοντας υποψη την αναρτηση τους με την παρουσα οικονομικη κριση αλλα και την δουλεια και αποτελεσματικοτητα των δρασεων που επιτευχθηκαν στο νομο Ιωαννινων.

     Θεωροντας σαν βαση καθε αλλαγης και προοδου την ΠΑΙΔΕΙΑ θαρρω πως εξεχοντα ρολο πρεπει να διαδραματιζει η αφυπνιση της κοινωνιας ,η οποια περιεχει μια τεραστια γκαμα δρασεων και προσπαθειων σε ολες τις εκφανσεις και εκφρασεις της κοινωνικης ζωης.

      Ετσι η αφυπνιση της κοινωνιας δεν μπορει παντα να ξεκινα απο το κυτταρο της ,την οικογενεια ,οχι μονο αυτη που εμπλεκεται ουτως ή αλλως στα δικαιωματα των αμεα,αλλα κυριως της καθε οικογενειας η οποια θα πρεπει να καλλιεργησει και εμφυσησει στα μελη της τον σεβασμο και την αντιληψη της ισοτητας για τα δικαιωματα και την αξιοπρεπεια των αμεα.Να καταπολεμηθουν δοξασιες ,προκαταληψεις και στερεοτυπα(πρακτικες ακουσιες ή εκουσιες),τα οποια ειναι επιβλαβη για την λειτουργικοτητα και περαιτερω αναπτυξη καθε τομεα της ζωης των αμεα.

      Με το σχολειο να αποτελει την κερκιδα της κοινωνικοποιησης του καθε παιδιου,μελη της σχολικης κοινοτητας,τα οποια εχουν την καταλληλη ενημερωση και εκπαιδευση,δυναται να δημιουργησουν μια <θερμοκοιτιδα>ιδεων για την προασπιση και προαγωγη της ισης μεταχοιρησης,της διευκολυνσης ,της ιδιαιτεροτητας ,της αναγνωρισης των δεξιοτητων των αμεα.

       Η ενθαρρυνση και υιοθετηση τετοιων πρακτικων ,μεσα απο τα σχολεια να διαχυθει σε ολοκληρη την κοινωνια και να μυηθουν τα παιδια ,κυριως στη νεαρη ηλικια να αποτελουν φορεις αυτων των ουμανιστικων και αλτρουιστικων συμπεριφορων που αυριο με την καταλληλη καθοδηγηση θα υπαρξουν θεματοφυλακες των δικαιωματων των αμεα,αλλα ταυτογχρονα και τα ιδια θα ανπτυξουν το αισθημα της αλληλεγγυης και τα ιδια θα αναπτυχθουν σαν ευγενεις και χρησιμες για τον ανθρωπο προσωπικοτητες.

        Στα ασφυκτικα γεματα αμφιθεατρα (μεταξυ των οποιων και της πολης μας-Ιωαννινα-που εγινε ο απολογισμος αυτης της προσπαθειας δεν μπορει παρα να βρισκοταν ατομα ευαισθητοποιημενα και οχι σιγουρα μοναχα ανθρωποι τους οποιους τους αφορα αμεσα το ζητημα των δικαιωματων των αμεα.Φυσικα με ολη αυτη τη προσπαθεια η κρισιμη μαγια ειναι οι επαγγελματιες που εμπλεκονται με τα αμεα και θα βρεθουν αυριο στην πρωτη γραμμη των διεκδικησεων της εργασιας και της προσηλωμενης προσπαθειας για την επιτευξη και προοδο αυτων των ζητηματων!Με δεδομενη την οικονομικη δυσχερεια της πατριδας μας ,ειναι λαμπρη ευκαιρια για τα στελεχη να συμπεριφερθουν οχι σαν αυστηρα επαγγελματιες αλλα σαν ερασιτεχνες με την ςννοια οτι περα απο καθε οικονομικη απολαβη ,σημαντικη ειναι η ψυχικη,συναισθηματικη και ανθρωπιστικη υπεραξια που θα λαμβανουν απο τον ευατο τους και την συνειδητοποιηση της υπηρεσιας των αξιων που θα παιξουν ρολο στη ζωη τους αλλα και στο ευρυτερο κοινωνικο πλαισιο.Και αυτο εδω εδω ειναι το κρισιμο σημειο μιας και κατα την προσωπικη μου αποψη η οικονομικη κριση δεν ειναι τιποτε αλλο παρα η εξουδετερωση ,περιφρονηση,ανομολογητος υποβιβασμος των αξιων ενος ανθρωπου .Πρωτα χρεωκοπησαμε ηθικα και επιτα οικονομικα!!!(κοινωνιολογια της επιστημης).

        Ενα ακομη κρισιμο ζητημα των δικαιωματων των αμεα ,ειναι η ικανοποιση της ισοτιμης συμμετοχης στην κοινοτητα (κοινωνια),με τη διευκολυνση να οριζουν τα ιδια (αμεα) τον τοπο διαμονης τους,παρεχοντας τους ενα κυκλο(φασμα) υπηρεσιων στον τοπο διαμονης τους ,και κατ οικον υπηρεσιες και αλλων υπηρεσιων υποστηριξης ετσι ωστε η ενταξη και ομαλη και ομαλη διαβιωση τους,με οριζοντα την κατα περιπτωση και εξατομικευμενα ,την αναπτυξη τους (προσωπικη,εκπαιδευτικη,επαγγελματικη).

      Οπως προαναφερθηκε δεδομενης της οικονομικης συγκυριας οι εμπλεκομενοι επαγγελματιες πρεπει να υπερβαλουν τον ευατο τους και να προσφερουν απο το ποστο τους υπηρεσιες ,στο ευρυτερο κοινο των αμεα αποδεικνυομενοι τα αυστηρως τυπικα και υπηρεσιακα τους καθηκοντα αλλα να ανταποκρινονται στις αναγκες οποιουδηποτε αμεα χρηζει της επικουριας τους αλλα και να παρακινει  και να εμπνεει τα μελη της ευρυτερης κοινοτητας παντα με συντονισμο και μεθοδικα,να προσφερουν συνεπικουρικα σε αυτες τις υπηρεσιες.Το λιγοτερο που μπορουν να καταφερουν ειναι να ευαισθητοποιηθει η μικροτερη ή μεγαλυτερη κοινοτητα ανθρωπων,να α,συστεγασει> τα αμεα δειχνοντας τους οτι αποτελουν ισοτιμα μελη της κοινοτητας και να αποφευχθει η απομονωση,και ο αποκλεισμος τους.

        Αλλωστε η συνοχη και πολιτισμικη ενωση και συναψη καθε κοινοτητας (ή κατοικιας)κρινεται απο την δυνατοτητα συνθεσης της διαφορετικοτητας και αποδοχη της σημαντικοτητας της ως παραγοντας κοινωνικης ευημεριας.!!!

        Μεσω της προσπαθειας ΠΕΓΑ αυτη η αξιοσημειωτη προοδος επιτευχθει σε ενα απο τα βασικα δικαιωματα των αμεα ,την ελευθερια τηε εκφρασης και της γνωμης και την προσβαση στην πληροφορηση.Ειδικα και θαρρω πολυ θετικα στοχευμενα ,εγινε ενας σχεδιασμος και αναπτυξη προσβασιμου εκπαιδευτικου και εποπτικου υλικου για μαθητες με αναπηριες,αποδιδοντας κυριαρχο ρολο στην πρωιμη παρεμβαση για να καταστει απο τα πρωτα χρονια της ζωης καποιου παιδιου αμεα,η πεποιθηση οτι αποτελει μελος της εκπαιδευτικης κοινοτητας ισοτιμα,με ισες ευκαιριες και ελευθερο να ξεδιπλωσει τις ιδιαιτερες ικανοτητες του,οπως και οι υπολοιποι συνομιληκοι του και συμμαθητες του!.Αυτο το υλικο ειναι διαθεσιμο για ολους τους εκπαιδευτικους και επαγγελματιες ψυχικης υγειας αλλα και για τον ευρυτερο πληθυσμο στην ιστοσελιδα:<σχεδιαζω για ολους> και αποτελει ενα κομματι του Υπουργειου Παιδειας και Θρησκευματων (Ευρωπαικο Κοινωνικο Ταμειο,ΕΣΠΑ)  και ειδικοτερα του Ινστιτουτου Εκπαιδευτικης Πολιτικης και του Επιχειρησιακου Προγραμματος <Εκπαιδευση και Δια Βιου Μαθηση>

       Ηπροσβαση στην εκπαιδευση ,η οποια εξασφαλιζει ενα συστημα ενταξιακης εκπαιδευσης σε ολα τα επιπεδα και δια βιου μαθηση αποσκοπει:

1)Στην πληρη αναπτυξη των ανθρωπινων δυνατοτητων των αμεα και την αισθηση  αξιοπρεπειας και αυτοεκτιμησης για την ενισχυση του σεβασμου για τα δικαιωματα των αμεα  και συνιστα πυλωνα για τις θεμελιωδεις ελευθεριες μεσα απο την ανθρωπινη ποικιλομορφια.

2)Την αναπτυξη των ταλεντων της δημιουργικοτητας και της εν γενει προσωπικοτητας καθως επισης των διανοητικων και σωματικων ικανοτητων στον εφικτο κατα περιπτωση βαθμο.

       Ουσιαστικα τα αμεα δεν αποκλειονται απο το εκπαιδευτικο συστημα λογω της οποιας αναπηριας ,αλλα οι παραλειψεις τα ακαταλληλα  και μη προσβασιμα περιβαλλοντα(μαθησιακα,εκπαιδευτικα),της καθημερινοτητα; και ελευθερης -μη εμποδιζομενης προσβασης -αυτα ειναι τα οποια αποτελουν και περιθωριοποιουν την αποτελεσματικη τους εκπαιδευση.Στα αποτελεσματικα και εξατομικευμενα μετρα υποστηριξης οταν αυτα παρεχονται απο το περιβαλλον (με ολες τις εκφρασεις του)ειναι που μεγιστοποιει την ακαδημαικη και κοινωνικη ενταξη συμφωνα με το βασικο σκοπο της πληρους ενταξης.Ετσι τολμουμε να πουμε οτι  δεν ειναι αυτο το παιδι αμεα αυτο,που η οποια αναπηρια του το εμποδιζει να ανπτυχθει αλλα η <<κοινωνικη αναπηρια>>ειναι αυτη που καταστα την αναπηρια του ως ανασταλτικο παραγοντα στην προσβαση του στην παιδεια ,μορφη,εκπαιδευση και γενικοτερα στην αναπτυξη του.!!!

     Το εργο που παρουσιαστηκαν τα αποτελεσματα του και στα ΙΩΑΝΝΙΝΑ με τη συνεργασια και τη συμπραξη πολλων Ελληνικων Πανεπιστημιων (Ιωαννινων,ΑΠΘ,Δυτικης Μακεδονιας,Θεσσαλιας,Κρητης ,ΕΚΠΑ)ειναι κατι το οποιο θα αποτελεσει με την προοδο του χρονου σημαντικα κρισιμο παραγοντα βελτιωσης στα δικαιωματα των αμεα καθως επιμορφωθηκαν στελεχη πανω στην :επιμορφωση επαγγελματιων,διαχειρηση της αναπηριας,καινοτομες δρασεις σε μειονοτικα περιβαλλοντα μαθησης και ποιοτητας ζωης ,πολιτισμος-ειδικη αγωγη¨.Ηπροσβασιμοτητα ατομων με αναπηριες ή και ειδικες εκπαιδευτικες αναγκες στο φυσικο και πολιτισμικο περιβαλλον των αρχαιολογικων χωρων ,συγχρονες προσεγγισεις στην προσαρμογη των ατομωμ με αναπηρια στην ανηλικη και ενηλικη ζωη.

    Σε αυτες τις επιμορφωσεις επαγγελματιων εγιναν προσπαθειες και αναπτυχθηκαν πρακτικες που θα αποδωσουν στο παρον και στο μελλον  και,παρειχαν στα αμεα ποιοτητα και επιπεδο δωρεαν (ή εστω ανεκτου κοστους),παροχες υγειας και προγραμματα σε ιση βαση με ολους τους υπολοιπους,ειδικα στον τομεα της υγειας που σχετιζεται με τη σεξουαλικη αγωγη (ζωη)και στην αποκατασταση της υγειας για την αναπαραγωγη και με προγραμματα σχεδιασμενα βαση του πληθυσμου για τη δημοσια υγεια.Επισης αναπτυχθηκαν πρακτικες και ηθικες συμπεριφορες ετσι ωστε να παρεχουν στα αμεα τις υπηρεσιες υγειας που ειναι απαραιτητες ειδικα και εξατομικευμενα για τις αναπηριες τους,συμπεριλαμβανομενης και της πρωιμης αναγνωρισης και επεμβασης (παρεμβασης)οταν ειναι απαραιτητο και υπηρεσιες σχεδιασμενες να ελαχιστοποιουν και να αποτρεπουν περαιτερω αναπηριες.

      Εγινε σαφες οτι καθε επαγγελματιας που εμπλεκεται με τα αμεα ,οφειλει να παρεχει τις υπηρεσιες υγειας οσο το δυνατον πλησιεστερα στο χωρο και την κοινοτητα των ενδιαφερομενων ,συμπεριλαμβανομενων και των αγροτικων περιοχων (ιδιαιτερα σημαντικο για το νομο μας που περιεχει μεγαλο ορεινο και απομακρυσμενο γεωγραφικο ογκο).Σαφεστατα οι επαγγελματιες υγειας οφειλουν να παρεχουν περιθαλψη ιδιας ποιοτητας στα αμεα ,οπως στον καθενα μας, με βαση την ελευθερη,στοχεμευνη και ενημερωμενη συναισεση μεσω της πληροφορησης για τα δικαιωματα τους,την αξιοπρεπεια,την αυτονομια και τις αναγκες των αμεα μεσω της εκπαιδευσης και την εθελουσια διακηρυξη ηθικων προτυπων για την δημοσια  περιθαλψη ,εκπαιδευοντας τον γενικοτερο πληθυσμο και και δημιουργωντας προτυπα μυησης διασπειρομενα στην καθε κοινοτητα οπου διαβιουν αμεα.

      Η ολη αυτη προσπαθεια μετρα σαν βασικο και εξεχως σημαινοντα στοχο,την καθοδηγηση και διευκολυνση των αμεα και των ομαδων σχετικων με την αναπηρια ,ετσι ωστε να αποκτησουν και να διατηρησουν την μεγιστη ανεξαρτησια ,την πληρη σωματικη,διανοητικη,κοινωνικη και επαγγελματικη ικανοτητα και την κατα δυνατον πληρη αποκατασταση και συμμετοχη σε ολες τις πτυχες της ζωης.Ως προς αυτο ο απολογισμος της προσπαθειας στοχευσε στηνενδυναμωση και επεκταση των περιεκτικων υπηρεσιων και των προγραμματων ενταξης και αποκαταστασης ,ειδικα στον τομεα της  Υγειας ,της Απασχολησης,της Εκπαιδευσης και των Κοινωνικων Υπηρεσιων ετσι ωστε οι υπηρεσιες και τα προγραμματα να ξεκινουν οσο το δυνατον νωριτερα και να βασιζονται σε πολυ πειθαρχικη αξιολογηση των αναγκων και των εξατομικευμενων δυνατοτητων του ατομου,με πολυπαραγοντικη προσεγγιση και διαφοροποιημενο ανα περιπτωση προσανατολισμο.Οι επαγγελματιες οφειλουν να υποστηριζουν την συμμετοχη και την ενταξη στην κοινοτητα (κοινωνια) σε ολες τις εκφανσεις της,να ειναι εθελοντικα διαθεσιμοι στα αμεα ακομη και στις αγροτικες και απομακρυσμενες περιοχες και να προωθουν τη διαθεσιμοτητα στην χρηση βοηθητικων συσκευων και τεχνολογιων εικα σχεδιασμενων για τον τυπο και την ιδιαιτεροτητα της καθε περιπτωσης ατομου με αναπηρια,υποστηριζοντας πολυποικιλα την ενταξη και την αποκατασταση σε καθημερινες αλλα και πιο μακροπροθεσμες πρακτικες.

       Η συνεργασια πολλων επιστημονων ,διεπιστημονικη προσεγγιση με οροθετημενους και επ ωφελεια των αμεα διακριτους αλλα και αλληλοσυμπληρωμενους ρολους ,περιλαμβανει το δικαιωμα στην δυνατοτητα να ζησουν τα αμεα απο την εργασια που εχουν επιλεξει με ελευθερη βουληση ή για την οποια εχουν γινει αποδεκτα στην αγορα εργασιας και σε περιβαλλοντα απασχολησης που ειναι ανοιχτα,να εχουν τις προδιαγραφες για ενταξη και να ειναι προσβασιμα στα αμεα.Οφειλουμε την διασφαλιση και προωθηση για την πραγματοποιηση του δικαιωματος στην εργασια,λαμβανοντας τα καταλληλα μετρα ,οπως τη μη διακριση σε ολα τα ζητηματα που αφορουν ολες τις μορφες της απασχολησης ,οπως την επαγγελματικη ανελιξη,την προσληψη και συνεχιση της εργασιας (απασχολησης)και των ασφαλων και υγιεινων συνθηκων στον τοπο της εργασιας.

    Το δικαιωμα στα ισα δικαιωματα των αμεα για δικαιες και ευνοικες συνθηκες εργασιας,με ισες ευκαιριες και ισης αποζημιωσης για την εργασια συμπεριλαμβανομενης της προστασιας απο παρενοχλησεις ρατσιστικου τυπυ καιν αποκατασταση των παραπονων οταν αυτα εκφραζονται.Με τον ιδιο δικαιωματικο τροπο να μπορουν να σκουν τα εργατικα και συνδικαλιστικα τους δικαιωματα σε ισοτιμη βαση.

       Ειναι βασικο ενας επαγγελματιας να μπορει και να προσπαθει μεσω του εξατομικευμενου επαγγελματικου προσανατολισμου ,να προωθει τις δυνατοτητες απασχολησης, της αυτοαπασχολησης,της επιχειρηματικοτητας ,της αναπτυξης συνεργασιων και του ξεκινηματος μιας επιχειρησης ηθικου εμποριου για τα αμεα,οι οποιες σαν ο τριτος πολος απασχολησης και επιχειρηματικοτητας στην ευρωπη οπου το 10% των επιχειρησεων ,αποτελουνται απο συναιριστικες συμπραξεις υγιους και ηθικου εμποριου και εχει μεγαλη αναπτυξη και φυσικα πολυποικιλα ,θετικα,ευεργετικα αλλα και προσοδοφορα αποτελεσματα (ενδεικτικο παραδειγμα  ART εμεις της ΕΛΕΠΑΠ στην Αθηνα).

         Αν και το σημερινο οικονομικο status  της χωρας μας γιαγραφει μια εξαιρετικα δυσκολη πορεια .το κρατος Προνοιας οφειλει ,μεσω των δομωμ και των προσωπων που το υπηρετουν να παρεχει ενα ικανοποιητικονεπιπεδο διαβιωσης στα ιδια τα αμεα, αλλα και στις οικογενειες τους, με παροχη ικανοποιητικης διατροφης,ενδυμασιας και στεγασης και ολων των υπολοιπων κοινωνικων αγαθων ,οπως την προσβαση τους σε κρατικα προγραμματα στεγασης,οικονομικης βοηθειας(συνταξιοδοτικα επιδοματακαι προγραμματα)κοινωνικης προστασιας απο συνθηκες ακραιας φτωχειας,υποσιτισμου και την διασφαλιση σε καταλληλες και οικονομικα ανεκτες υπηρεσιες ,ιδιατερα σημερα με την παρουσα οικονομικη δυνατοτητα της πατριδος μας σε υπηρεσιες σχετικες με την αναπηρια,οπως δαπανες ενεκα αυτης(της αναπηριας),της επαρκους εκπαιδευσης ,συμβουλευτικης φαρμακευτικης καια αλλης ιατρικης δαπανης (εξοπλισμος αναγκαιος για τη ζωη)>

         Ιδιαιτερα κοινωνικη φροντιδα καλουμαστε ολοι να προσφερουμε ,μεσω των προγραμματων κοινωνικης προστασιας και φροντιδας στα κοριτσια και γυναικες με αναπηρια,στους ηλικιωμενους με αναπηρια και στις μονογονεικες οικογενειες που εουν μελος τους ατομο με αναπηρια .

         Δε θα μπορουσα να κλεισω αυτες τις γενικες παρατηρησεις χωρις να αναφερθω στο δικαιωμα των αμεα της ισοτιμης προσβασης στην ψυχαγωγια,τον αθλητισμο,την πολιτιστικη ζωη(θεαματα και τηλεοπτικα προγραμματα με προσβασιμες για τα αμεα μορφες),την συμμετοχη των παιδιων αμεα στο παιχνιδι ,στην αξιοποιηση του ελευθερου χρονου (ειδικα στο σχολικο περιβαλλον)και στην ασκηση(γυμναστικη) ,ετσι δομημενες και οργανωμενες ωστε να μην αποκλειονται τα αμεα και ειδικα τα παιδια -στο κατα του Αριστοτελη-κεφαλαιωδους σημασιας εκπαιδευτικης και ψυχοπαιδαγωγικη,κοινωνικοποιητικο ρολο του παιχνιδιου(μεσω του ερασιτεχνικου αθλητισμου)που εκτος απο την κοινωνικοποιηση που προσφερει ,δομει και σημαντικα χαρακτηριστικα και γνωρισματα της μετεπειτα ενηλικης προσωπικοτητας, αλλα κυριως εντασει το παιδι αμεα στις παρεες των συνομιληκων,την αισθηση του <ανηκει>και δεν το αποκοβει απο την βιωματικη και αναπτυξιακη πορεια ,αυτης της τοσο σημαντικης για την παιδικη ηλικια συμμετοχη.Οπως και για ολα τα παιδια η αποκοπη απο τους συνομιληκους,ειναι οτι πιο τρομακτικο μπορει να βιωσει ενα παιδι με ή χωρις ιδιαιτεροτητα ή αναπηρια.